phan tich nhan vat chi pheo

[Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích nhân vật Chí Phèo qua truyện ngắn Chí Phèo của nhà văn Nam Cao – Văn mẫu vip

Giải bài tập

[Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích nhân vật Chí Phèo qua truyện ngắn Chí Phèo của nhà văn Nam Cao

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

– Tác giả:

+ Tên thật Trần Hữu Vũ ( 1917 – 1951 ), bút danh Nam Cao, quê Hà Nam .
+ Khiêm nhường, vẻ bên ngoài lạnh lung, ít nói nhưng có đời sống nội tâm đa dạng và phong phú, nghiêm khắc đấu tranh với bản thân để vươn tới lối sống cao đẹp. Ông thường hổ thẹn với những gì tầm thường, thấp kém của mình. Ông có tấm lòng đôn hậu, chan chứa yêu thương, gắn bó sâu nặng với quê nhà, với con những người nghèo khó .
– Tác phẩm :
+ Nhan đề : khởi đầu có tên “ Cái lò gạch cũ ”, sau đó nhà xuất bản đổi tên thành “ Đôi lứa xứng đôi ”, sau cuối khi in lại trong tập “ Luống cày ” ( 1945 ), tác giả đổi tên là “ Chí Phèo ” .
Nhan đề có tính khái quát bộc lộ không thiếu số phận một con người .
+ Hoàn cảnh sáng tác :
Truyện được Nam Cao sáng tác năm 1941 .
Nam Cao dựa vào “ người thật, việc thật ” ở làng Đại Hoàng, rồi hư cấu thêm để viết tác phẩm này .
– Giới thiệu nhân vật Chí Phèo

2. Thân bài:

Hình tượng nhân vật Chí Phèo :
* Sự Open độc của hình tượng Chí Phèo :
– Nam Cao đã mở màn câu truyện bằng hình ảnh Chí Phèo vừa đi chửi : “ Chửi trời, chửi đời, chửi cả làng Vũ Đại, chửi đứa nào không chửi nhau với hắn, chửi đứa nào đã sinh ra hắn ”
* Ý nghĩa tiếng chửi :
– Đó là phản ứng của một người đau đớn, bất mản với đời .
– Chửi bới là con đường để tiếp xúc với hội đồng nhưng chỉ có mấy con chó đáp lại .
=> Chí Phèo đã bị gạt bỏ ra khỏi quốc tế loài người, không còn sống sót ở cái làng này nữa .
Quá trình tha hóa :
– Trước khi đi tù :
+ Lúc nhỏ mồ côi được mọi người truyền tay nhau nuôi .
+ Lớn lên Chí Phèo đi ở cho nhiều nhà .
+ Năm 20 tuổi làm canh điền cho bá kiến .
+ Cảm thấy nhục khi phải bóp chân cho bà Ba .
+ Chí Phèo từng có tham vọng : “ Hắn đã ao ước có một mái ấm gia đình nho nhỏ. Chồng cuốc mướn cày thuê, vợ dệt vải. Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn liếng. Khá giả thì mua dăm ba sào ruộng làm ” .
– Sau khi ra tù :
+ Nhân hình :
> Cái đầu thì trọc lóc, cái răng cạo trắng hớn .
> Cái mặt thì đen mà rất cơng cơng
> Hai mắt gườm gườm trông gớm chết
> Ngực và tay đầy những nét chạm trổ
+ Nhân tính :

> Triền miên trong cơn say.

> Rạch mặt ăn vạ .
> Gây gỗ cướp giật .
> Làm tay sai cho bá kiến .
=> Trở thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại, hung tợn, một kẻ lưu manh hóa .
Cuộc gặp gỡ với Thị Nở :
– Thị Nở đã khơi dậy bản năng của một gã đàn ông như Chí Phèo .
– Thị nở đã thức tỉnh nhân tính trong con người Chí .
+ Lần tiên phong trong cuộc sống, Chí Phèo cảm nhận được âm thanh đời sống .
+ Lần tiên phong trong cuộc sống, có bàn tay của một người phụ nữ chăm nom hắn, nấu cháo cho hắn ăn .
+ Chí Phèo nghĩ Thị Nở sẽ mở đường cho hắn sẽ quay trở lại với đời sống lương thiện trước đây .
* Sự khước từ của Thị Nở :
– Sự ngăn cản của bà cô Thị Nở, Thị Nở đã phủ nhận Chí Phèo làm thiêu trụi những tham vọng, niềm vui và hạnh phúcvừa lóe lên trong lòng Chí, đẩy Chí vào bước đường cùng không lối thoát .
=> Chí Phèo rất đau khổ và vô vọng : sinh ra là người nhưng không được làm người .
* Giết Bá Kiến và tự sát :
– Khao khát được quay trở lại với đời sống lương thiện trước kia, không triển khai được, Chí vô vọng tìm đến rượu nhưng càng uống càng tỉnh, nhận ra quân địch của chính mình là Bá Kiến. Chính Bá Kiến đã khiến hắn từ một người lương thiện được nữa .
=> Chí Phèo tìm đến Bá Kiến, giết Bá Kiến và tự sát .
=> Cái chết của Chí Phèo là một cái chết bi thảm của người nông dân bị đẩy vào bước đường cùng không lối thoát, Chí chết khi đang quay trở lại trên ngưỡng cửa lương thiện. Đó là bản án tố cáo chính sách xã hội thực dân một cách nóng bức .

3. Kết bài:

Cảm nhận của bản thân về nhân vật Chí Phèo .

phan tich nhan vat chi pheo - [Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích nhân vật Chí Phèo qua truyện ngắn Chí Phèo của nhà văn Nam Cao

Phân tích nhân vật Chí Phèo

Bài văn tham khảo

Trong “ Trăng sáng ” Nam Cao đã viết : “ Nghệ thuật không phải là ánh trăng lừa dối, không nên là ánh trăng lừa dối. Nghệ thuật chỉ hoàn toàn có thể là tiếng kêu đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than ”. Ông tự thoát ly với thứ văn chương lãng mạn thi vị hóa đời sống, ông chọn cho mình con đường đến với đời sống lầm than của người dân lao động. Là người cầm bút, ông không được trốn tránh hiện thực mà phải miêu tả được hiện thực, phải diễn đạt được tiếng lòng đau khổ của quần chúng. “ Chí Phèo ” đã sinh ra với mục tiêu ấy. Tác phẩm sinh ra năm 1941, khởi đầu có tên “ Cái lò gạch cũ ”, sau đó nhà xuất bản đổi tên thành “ Đôi lứa xứng đôi ” và đến ở đầu cuối khi in trong tập “ Luống cày ”, tác giả đã đổi tên là “ Chí Phèo ”. Và hình tượng nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm của ông đã tạo nên một tiếng vang lớn và đi sâu vào lòng người đọc, Chí Phèo như trở thành nhân vật đại diện thay mặt cho những người nông dân nghèo bị tha hóa trong xã hội thời ấy với cả đời sống trải dài trên một tấm thảm kịch .
Không gian làng Vũ Đại đóng kín, chật hẹp với những luật lệ, hủ tục đã vùi dập và tước đoạt đi quyền làm người của một con người mang tên Chí Phèo. Đứa con làng Vũ Đại đã Open lần tiên phong trước mắt người đọc không phải bằng xương bằng thịt mà lại bằng tiếng chửi, hắn “ Chửi trời, chửi đời, chửi cả làng Vũ Đại, chửi đứa nào không chửi nhau với hắn, chửi đứa nào đã sinh ra hắn ”. Tiếng chửi như hé lộ một cuộc sống đau thương của một con người phân biệt được thảm kịch của chính mình nhưng lại đầy bất lực, Chí Phèo như đang cố vùng vẫy để thoát ra nhưng vô vọng. Với Chí, nó là con đường tiếp xúc duy nhất của hắn với hội đồng nhưng cay đắng thay, khi đáp lại những uất ức, bất mãn của hắn lại là “ tiếng chó cắn lao xao ”. Tiếng chửi – tiếng kêu vô vọng của một con người đơn độc, khát khao được tiếp xúc dẫu là cách hạ đẳng nhất nhưng người dân Vũ Đại đã quen coi hắn là quỷ dữ mất rồi … Chí Phèo sống một đời sống bị gạt bỏ ra khỏi quốc tế loài người, và cuộc sống đắng cay đau khổ ấy sẽ còn đi đến đâu, sẽ như thế nào đi nữa vẫn còn là một ẩn số và Nam Cao sẽ chính là người đưa ta chiếc chìa khóa giải thuật nó .

Cuộc đời Chí Phèo trải dài trên một tấm thảm kịch, thảm kịch là một đứa con hoang bị bỏ rơi, thảm kịch tha hóa, lưu manh. Cuộc đời, ai chẳng khao khát một tuổi thơ êm đềm trong vòng tay cha mẹ cơ chứ, thế nhưng thượng đế lại ban cho Chí Phèo một cuộc sống đầy nghiệt ngã, thượng đế đã tạo ra một con người không nguồn gốc, không nơi phụ thuộc, không tương lai. Hắn được nuôi nấng bởi những con người bần hàn, được người này đến người khác truyền tay nuôi nấng mà lớn lên. Rồi đến năm 20 tuổi, hắn đi làm canh điền cho Bá Kiến, là một con người giàu lòng tự trọng, biết ghét những con người đáng khinh nên khi bị bà Ba bắt phải bóp chân cho mình, hắn cảm thấy nhục, vừa làm lại vừa run, làm một việc đáng khinh chẳng biết làm thế nào tránh được, hắn đành gật đầu làm trong sự cưỡng ép. Tuy vậy, đây chính là khoảng chừng thời hạn tương đẹp nhất trong cuộc sống Chí, bởi đó là quãng đời hắn dám tham vọng, dám tâm lý về tương lai sẽ tương đẹp, như bao người, hắn có những tham vọng đầy đơn giản và giản dị, yên bình “ hắn đã ao ước có một mái ấm gia đình nho nhỏ ,. Chồng cuốc mướn cày thuê, vợ dệt vải. Chúng lại bỏ một con lợn nuôi để làm vốn liếng. Khá giả thì mua dăm ba sào ruộng làm ”. Nhưng thật đau đớn khi cái xã hội bất nhân ấy đã bóp chết tham vọng đó của Chí khi vừa chớp nở. Một cơn ghen của lão Bá Kiến đã đẩy Chí Phèo đi vào nhà tù thực dân, Tại nơi đây đã biến một con người hiền lành, chất phát thành một tên lưu manh, tội đồ .
Bảy, tám năm sau, Chí ra tù với một nhân dạng chẳng ai ngờ tới và cũng chẳng ai nhận ra. Anh canh điền ngày nào giờ đã biến mất, thay vào đó, hiện ra trước mắt người đọc một tên lưu manh gớm ghiếc, cái đầu hắn trọc lóc, cái răng thì cạo trắng hớn, cai mặt thì lại đen mà rất cơng cơng, hai mắt gườm gườm trông gớm chết, ngực và tay đầy những nét chạm trỗ. Thật sự rất đáng sợ dù chỉ mới tưởng tượng qua. Và đến cả nhân tính xinh xắn ngày nào, giờ đây cũng bị xã hội giết chết, hắn giờ trở thành một kẻ chìm ngập trong cơn say rượu triền miên, hắn trở thành tay sai cho Bá Kiến – kẻ đã từng là nguyên do chính khiến hắn trở nên như giờ đây, mọi thứ ở Chí Phèo đã bị xã hội phong kiến ép đến mức phải quay sống lưng lại với làng Vũ Đại, nó trọn vẹn trái chiều với nhân dân lao động siêng năng, chịu khó lúc bấy giờ. Từ một người nông dân hiền lành ngày nào, giờ đây ai hoàn toàn có thể nhận ra đây là Chí Phèo năm ấy cơ chứ, Chí giờ đây chẳng sống bằng tình thương trong vòng tay của người dân nghèo khó làng Vũ Đại nữa, hắn bắt đồng đời sống bằng rượu, bằng máu và nước mắt của những con người lương thiện. Chưa khi nào hắn thật sự tỉnh để thấy mình sống sót trên đời bởi “ những cơn say của hắn tràn từ cơn này sang cơn khác thành những cơn dài mênh mang ”. Nam Cao xót thương cho nhận vật do chính mình tạo ra và cũng như đang xót thương cho những kiếp người lúc bấy giờ, bị chính cái xã hội mình đang sống tha hóa dần bản tính lương thiện vốn có .
Nhịp điệu thời hạn trong Chí Phèo là sự gối đầu chồng chéo những sự kiện, tạo nên một nhịp điệu gấp khúc đầy đau đớn, xót xa. Chí đã bị đẩy vào tù, khi ra tù thì trở thành tay sai cho Bá Kiến, Và giờ suôn sẻ thay, Chí gặp Thị Nở – mục tiêu đưa Chí trở lại cuộc sống là con người của mình. Vậy, mối duyên nơi bụi chuối sau một đêm sau này có thật sự sẽ là hồi kết cho tấm thảm kịch đời Chí ?
Lần tiên phong trong cuộc sống Chí tỉnh dậy. Chợt nhận ra bên ngoài căn lều, âm thanh đời sống tràn trề. Nam Cao đã dành ra một khoảng chừng lặng để Chí cảm nhận về đời sống tươi đẹp mà trước kia hắn không hề nhận ra “ Tiếng chim hót ngoài kia vui tươi quá ! Có lời nói của những người đi chợ. Anh thuyền chày gõ mái chèo đuổi cá ”. Chí muốn sống một đời sống lương thiện. Lần tiên phong trong cuộc sống, hắn được bàn tay của một người phụ nữ chăm nom, nấu cháo cho hắn ăn. Hắn cho rằng chỉ có Thị Nở mới hoàn toàn có thể mở đường cho hắn sẽ quay trở lại với đời sống lương thiện trước đây. Nam Cao đã không trách giận nhân vật của mình, ông nhận ra được chỉ cần một chút ít tình thương chạm khẽ vào là hoàn toàn có thể sống dậy can đảm và mạnh mẽ, tha thiết. Chí sống những ngày tiếp theo cùng Thị Nở, một sự lương thiện đến lạ. Bản tính con người ngày nào bị khuất lấp sau những ngày rạch mặt ăn vạ, đập đầu, chém giết chửi bởi giờ đây bỗng sống lại “ Hắn không kinh rượu nhưng cố uống cho thật ít. Để cho khỏi tốn tiền, nhưng nhất là để tần tảo yêu nhau ”. Chí tỏ tình một cách trân trọng nhất, tình tứ nhất như bao gã đàn ông “ Hay là mình sang đây ở với tớ một nhà cho vui ”, Chí dùng hết sự chân thành của mình để bày tỏ với Thị “ Giá cứ thế này mãi thì thích nhỉ ? ” lời bày tỏ hiền lành, ngờ nghệch, hồn nhiên của một người biết yêu nhưng cũng đầy tội nghiệp, hắn cảm nhận được sợi dây niềm hạnh phúc rất mong manh, con người khốn khổ ấy trong phút làm người rất ít vẫn dự cảm được những điều xấu số phía trước .
Và đỉnh điểm của thảm kịch chính là lúc này đi, hắn cự tuyệt quyền làm người của chính mình. Một niềm hạnh phúc nhỏ bé, chớm nở này đây đã bị chính cái xã hội vô nhân tích lúc bấy giờ giết chết. Sự ngăn cản của bà cô Thị Nở như một gáo nước lạnh tạt vào ngọn lửa đang cố sáng lên trong cuộc sống của Chí, Thị Nở cũng phải đành khước từ Chí Phèo. Tất cả, toàn bộ đã làm thiêu trụi những tham vọng, niềm vui và hạnh phúcvừa lóe lên trong lòng Chí, đẩy Chí vào bước đường cùng không lối thoát. Rồi Chí lại tìm đến rượu, hắn cầm dao đi trả thù cho những nỗi uất hận trong lòng hắn, hắn dự tính rẽ vào nhà Thị Nở nhưng thứ gì đó đã khiến hắn phải rẽ vào nhà lão Bá Kiến. Nam Cao đã từng phản hồi “ Những thằng điên và những thằng say rượu không khi nào làm những cái mà lúc ra đi chúng định làm ”. Đó có lẽ rằng chính là nguyên do khiến Chí rẽ sang hướng nhà Bá Kiến, Chí chỉ thẳng vào mặt Bá Kiến, hắn đòi cho mình quyền làm người nhưng chính Chí cũng biết rằng đó rất vô vọng “ Ai cho tao lương thiện … Tao không hề là người lương thiện nữa ”. Chí Phèo đã đâm chết Bá Kiến sau đó để trả thù cho tổng thể thảm kịch đời mình. Giết Bá Kiến, Chí không hề liên tục sống sót trong một hội đồng tuyệt đối không ai dám thừa nhận hắn. Chí đành chọn cách kết liễu đời mình. Nếu trước đây, để sống sót thì hắn đã phải bán bộ mặt và linh hồn cho quỷ dữ, thì giờ đây khi linh hồn trở lại, Chí đã phải đổi lấy cả sự sống của mình .
Cái chết của Chí Phèo là một cái chết bi thảm của người nông dân bị đẩy vào bước đường cùng không lối thoát, Chí chết khi đang quay trở lại trên ngưỡng cửa lương thiện. Đó như bản án tố cáo chính sách xã hội thực dân một cách nóng bức mà Nam Cao muốn truyền đạt .

Nam Cao đã khiến cho người đọc phải ám ảnh bằng chính nhân vật của mình. Là  đứa con của quỷ dữ nhưng họ cũng đã từng là một con người, họ cũng biết yêu, biết buồn, biết hờn, biết ghen tuông. Nam Cao đã soạn thảo rất thành công một bản án về tội ác của chế độ nửa thực dân nửa phong kiến đã đàn áp, bóc lột nhân dân đến mức nào. Bên cạnh đó, ông cũng đã kịp thời trân trọng và phát hiện vẻ đẹp trong chính nhân vật của mình – Chí Phèo, để đến cuối cùng, sau một vòng tròn, ông đã cho họ một kiếp người mới, chắc chắn sẽ tốt hơn, hạnh phúc hơn, xứng đáng với bản tính tốt đẹp của mình.

Thái Lê Vân